Các Loại Bida: Danh Sách Các Loại Bida Được Chơi Phổ Biến Tại Việt Nam Hiện Nay

Tác giả: Thịnh Kent | Danh mục Sự kiện & Bài viết | Ngày đăng: 9/18/2026 | Lượt xem: 23

Bida là tên gọi chung của một nhóm lớn các môn thể thao sử dụng cơ để tác động vào bi trên bàn.

Tùy loại bàn, số lượng bi, mục tiêu và luật thi đấu, bida được chia thành nhiều thể thức khác nhau.

Tại Việt Nam, ba nhóm phổ biến nhất là:

Bida Pool.
Bida Carom.
Snooker.

Trong đó, Pool nổi bật với các thể thức như:

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.
15 Ball Rotation.

Carom phổ biến với:

Bida phăng.
Bida 1 băng.
Bida 3 băng.

Mỗi thể thức có cách tính điểm, chiến thuật và yêu cầu kỹ thuật khác nhau.

Có loại tập trung vào khả năng đưa bi xuống lỗ.

Có loại lại yêu cầu người chơi kiểm soát đường chạy của bi qua nhiều băng.

Việc hiểu rõ từng loại bida sẽ giúp người mới dễ dàng lựa chọn thể thức phù hợp để luyện tập.

Bida được chia thành những nhóm nào?

Có thể chia các loại bida phổ biến thành ba nhóm chính:

Bida Carom.
Bida Pool.
Snooker.

Ngoài ra còn có nhiều biến thể khác như:

English Billiards.
Chinese 8 Ball.
Blackball.
Russian Pyramid.
Artistic Billiards.
Five-Pin Billiards.
Bank Pool.
One Pocket.
Straight Pool.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, Pool và Carom vẫn là hai nhóm dễ bắt gặp nhất tại các câu lạc bộ.

Bida Carom là gì?

Carom là nhóm bida được chơi trên bàn:

Không có lỗ

Thông thường sử dụng:

3 bi

Người chơi không cần đưa bi xuống lỗ mà ghi điểm bằng cách tạo ra những cú carom hợp lệ.

Ba bi thường gồm:

Một bi trắng.
Một bi vàng.
Một bi đỏ.

Hai người chơi sử dụng hai bi cái khác nhau.

Bi đỏ là bi mục tiêu chung.

Các thể thức carom phổ biến gồm:

Bida phăng.
Bida 1 băng.
Bida 3 băng.
Balkline.
Artistic Billiards.

Trong đó, bida phăng và bida 3 băng là hai dạng rất quen thuộc tại Việt Nam.

Bida phăng là gì?

Bida phăng còn được gọi là:

Libre.
Straight Rail.
Carom tự do.

Đây là một trong những thể thức cơ bản nhất của carom.

Người chơi dùng bi cái của mình để chạm cả hai bi còn lại trong cùng một cú đánh.

Ví dụ:

Bi trắng → bi đỏ → bi vàng

Nếu cú đánh hợp lệ:

Người chơi được 1 điểm.
Sau đó tiếp tục lượt.

Bida phăng không bắt buộc bi cái phải chạm băng.

Chính vì vậy, thể thức này thường được sử dụng để luyện:

Đường cơ.
Độ dày.
Điều lực.
Gom bi.
Trô.
Kéo.
Điều thế.

Bida 1 băng là gì?

Bida 1 băng có luật khó hơn bida phăng.

Để ghi điểm:

Bi cái phải chạm cả hai bi còn lại.
Đồng thời phải có ít nhất một lần chạm băng trước khi hoàn thành carom.

Ví dụ:

Bi trắng → bi đỏ → băng → bi vàng

hoặc:

Bi trắng → băng → bi đỏ → bi vàng

Bida 1 băng là bước trung gian rất tốt giữa:

Bida phăng → bida 3 băng

Người chơi bắt đầu phải hiểu rõ hơn về:

Góc phản xạ.
Ép phê.
Lực.
Đường chạy sau băng.

Bida 3 băng là gì?

Bida 3 băng là một trong những thể thức carom nổi tiếng và có tính kỹ thuật rất cao.

Người chơi vẫn phải dùng bi cái chạm cả hai bi còn lại.

Tuy nhiên, trước khi chạm bi mục tiêu thứ hai, bi cái phải thực hiện:

Ít nhất 3 lần tiếp xúc với băng

Ví dụ:

Bi cái → bi đỏ → băng dài → băng ngắn → băng dài → bi vàng

Nếu đáp ứng đủ điều kiện, người chơi được:

1 điểm

Bida 3 băng đòi hỏi khả năng:

Đọc góc.
Kiểm soát ép.
Điều lực.
Tính diamond.
Tránh kiss.
Phân tích đường bi.

Đây là thể thức carom được thi đấu rộng rãi ở cấp độ quốc tế.

Artistic Billiards là gì?

Artistic Billiards là bida nghệ thuật.

Người chơi phải thực hiện những cú đánh được quy định sẵn với độ khó cao.

Ví dụ:

Masse.
Piqué.
Renverse.
Các đường nhiều băng.
Các cú cong phức tạp.

Khác với 3 băng thông thường, Artistic Billiards nhấn mạnh vào:

Khả năng thực hiện kỹ thuật đặc biệt.
Mức độ chính xác.
Độ khó của cú đánh.

Đây là thể thức ít phổ biến hơn trong các câu lạc bộ thông thường nhưng có giá trị kỹ thuật rất cao.

Bida Pool là gì?

Pool là nhóm bida được chơi trên bàn có:

6 lỗ

Thông thường bàn có:

4 lỗ góc.
2 lỗ giữa.

Người chơi sử dụng bi cái để đưa các bi mục tiêu xuống lỗ.

Pool có rất nhiều thể thức.

Phổ biến nhất gồm:

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.
Straight Pool.
15 Ball Rotation.
One Pocket.
Bank Pool.

Tại Việt Nam, 8 Ball, 9 Ball, 10 Ball và 15 bi là những dạng dễ gặp nhất.

Bida 8 Ball là gì?

8 Ball là một trong những thể thức Pool phổ biến nhất trên thế giới.

Bộ bi gồm:

1 bi cái.
15 bi mục tiêu.

Bi mục tiêu được chia thành:

Bi trơn từ 1 đến 7.
Bi sọc từ 9 đến 15.
Bi số 8.

Sau khi nhóm bi được xác định:

Một người chơi nhóm trơn.
Người còn lại chơi nhóm sọc.

Mục tiêu là:

Đưa hết nhóm bi của mình xuống lỗ.
Sau đó đưa bi số 8 vào lỗ hợp lệ để thắng.

8 Ball có tính chiến thuật rất cao.

Người chơi không chỉ cần ăn bi mà còn phải:

Điều bi.
Mở cụm.
Giữ Key Ball.
Chơi safety.
Chuẩn bị thế cho bi số 8.

Bida 9 Ball là gì?

9 Ball sử dụng:

Bi cái.
9 bi mục tiêu được đánh số từ 1 đến 9.

Nguyên tắc quan trọng nhất là:

Bi cái phải chạm bi có số nhỏ nhất còn trên bàn trước.

Tuy nhiên, không bắt buộc phải đưa bi đó xuống lỗ.

Ví dụ:

Bi thấp nhất còn trên bàn là bi số 2.

Người chơi có thể thực hiện:

Bi cái → bi 2 → bi 9 → lỗ

Nếu cú đánh hợp lệ, bi số 9 có thể giúp kết thúc rack.

9 Ball có tốc độ nhanh và đòi hỏi:

Điều bi chính xác.
Combo.
Safety.
Kick.
Push Out.
Khả năng xử lý thứ tự bi.

Bida 10 Ball là gì?

10 Ball sử dụng:

Bi cái.
10 bi mục tiêu từ 1 đến 10.

Cách chơi có nhiều điểm giống 9 Ball.

Bi cái vẫn phải chạm bi thấp nhất trước.

Tuy nhiên, 10 Ball thường có yêu cầu chặt chẽ hơn về:

Call-shot.
Tính hợp lệ của cú đánh.

Bi số 10 là bi quyết định rack.

So với 9 Ball, 10 Ball thường được xem là ít phụ thuộc vào những cú bi vào ngoài dự kiến hơn vì yêu cầu gọi cú đánh rõ ràng hơn.

Người chơi cần có kỹ năng:

Pocketing.
Position.
Safety.
Kick.
Combo.
Cue-ball control.

Bida 15 bi là gì?

Bida 15 bi thường được gọi theo thể thức:

Rotation.
15-Ball Rotation.

Trò chơi sử dụng:

15 bi mục tiêu từ 1 đến 15.

Bi cái phải chạm bi có số nhỏ nhất còn trên bàn trước.

Tuy nhiên, không bắt buộc phải ăn bi thấp nhất.

Mỗi bi có giá trị bằng đúng số trên bi.

Ví dụ:

Bi 5 = 5 điểm.
Bi 10 = 10 điểm.
Bi 15 = 15 điểm.

Tổng điểm của toàn bộ 15 bi là:

120 điểm

Trong cách chơi phổ biến, người đạt từ:

61 điểm trở lên

sẽ chiếm quá nửa tổng điểm và thường được xác định là người thắng.

15 Ball Rotation khác 9 Ball thế nào?

Hai thể thức đều yêu cầu:

Chạm bi thấp nhất trước

Tuy nhiên, mục tiêu hoàn toàn khác nhau.

9 Ball

Bi số 9 quyết định thắng rack.

15 Ball Rotation

Từng bi có giá trị điểm riêng.

Ví dụ:

Trong Rotation, ăn được bi số 15 chỉ có nghĩa là nhận:

15 điểm

Không đồng nghĩa với việc lập tức thắng.

Người chơi phải tính tổng điểm của toàn bộ rack.

Straight Pool là gì?

Straight Pool còn được gọi là:

14.1 Continuous

Đây là một thể thức Pool cổ điển.

Khác với Rotation, mỗi bi hợp lệ chỉ được tính:

1 điểm

Người chơi có thể chọn gần như bất kỳ bi mục tiêu nào.

Sau khi 14 bi đã xuống lỗ:

Các bi được xếp lại.
Một bi còn lại được sử dụng để tiếp tục chuỗi đánh.

Trận đấu thường kết thúc khi một người đạt mốc điểm quy định trước.

Ví dụ:

100 điểm.
125 điểm.
150 điểm.

Straight Pool đòi hỏi rất cao về:

Pattern Play.
Break Ball.
Key Ball.
Position.
Khả năng tạo series dài.

One Pocket là gì?

One Pocket là một thể thức Pool mang tính chiến thuật rất cao.

Mỗi người được chỉ định một lỗ góc.

Mục tiêu là đưa số lượng bi cần thiết vào chính lỗ của mình.

Khác với 8 Ball hoặc 9 Ball, người chơi không chỉ tập trung vào việc ăn bi.

Phòng thủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

One Pocket thường yêu cầu:

Bank.
Safety.
Cue-ball control.
Quản lý vị trí.
Khả năng đọc toàn bàn.

Bank Pool là gì?

Bank Pool yêu cầu bi mục tiêu phải chạm băng trước khi đi vào lỗ.

Cú ăn trực tiếp thường không được tính.

Người chơi phải thực hiện đường:

Bi cái → bi mục tiêu → băng → lỗ

Bank Pool giúp phát triển rất tốt:

Khả năng tính băng.
Điểm chạm.
Lực.
Góc phản xạ.

Chinese 8 Ball là gì?

Chinese 8 Ball sử dụng luật gần với 8 Ball nhưng bàn có đặc điểm khác Pool Mỹ truyền thống.

Bàn thường có:

Mặt bàn lớn.
Lỗ bo tròn gần giống snooker.
Miệng lỗ khó hơn.

Điều này khiến kỹ năng pocketing đòi hỏi độ chính xác rất cao.

Chinese 8 Ball phát triển mạnh tại Trung Quốc và ngày càng được biết đến rộng rãi trong cộng đồng billiards quốc tế.

Blackball là gì?

Blackball là một biến thể của 8 Ball phổ biến tại Anh và nhiều quốc gia châu Âu.

Bộ bi thường sử dụng:

Bi đỏ.
Bi vàng.
Bi đen.

Thay vì hệ:

Bi sọc.
Bi trơn.

Mục tiêu cơ bản vẫn tương tự:

Ăn hết nhóm bi của mình.
Sau đó xử lý bi đen hợp lệ.

Blackball thường sử dụng bàn nhỏ hơn nhiều bàn Pool Mỹ và có bộ luật riêng.

Snooker là gì?

Snooker là một môn cue sport khác với Pool.

Bàn snooker lớn hơn đáng kể.

Trên bàn có:

15 bi đỏ.
6 bi màu.
1 bi cái.

Người chơi ghi điểm bằng cách luân phiên:

Ăn bi đỏ → ăn bi màu

Mỗi bi có giá trị khác nhau:

Bi đỏ: 1 điểm.
Bi vàng: 2 điểm.
Bi xanh lá: 3 điểm.
Bi nâu: 4 điểm.
Bi xanh dương: 5 điểm.
Bi hồng: 6 điểm.
Bi đen: 7 điểm.

Sau khi tất cả bi đỏ đã hết, các bi màu được xử lý theo thứ tự điểm tăng dần.

Snooker khác Pool như thế nào?

Snooker và Pool đều sử dụng bàn có lỗ.

Tuy nhiên, hai nhóm khác nhau rất nhiều.

Snooker

Bàn lớn hơn.
Lỗ nhỏ hơn.
Bi nhỏ hơn.
Cơ thường có đầu nhỏ hơn.
Hệ thống tính điểm phức tạp hơn.

Pool

Bàn nhỏ hơn.
Lỗ lớn hơn tương đối.
Luật thường dựa vào thứ tự hoặc nhóm bi.

Snooker đặc biệt đòi hỏi cao về:

Độ chính xác ở khoảng cách xa.
Safety.
Điều bi tinh tế.
Chiến thuật dài hạn.

English Billiards là gì?

English Billiards kết hợp yếu tố của:

Carom.
Bida lỗ.

Trò chơi thường sử dụng:

Hai bi cái.
Một bi đỏ.

Người chơi có thể ghi điểm bằng nhiều cách như:

Cannon.
Winning hazard.
Losing hazard.

Đây là một môn có lịch sử lâu đời nhưng ít phổ biến tại Việt Nam hơn Pool và Carom.

Bida lỗ và bida Carom khác nhau thế nào?

Khác biệt dễ nhận biết nhất là:

Bida lỗ có lỗ – Carom không có lỗ

Pool tập trung vào

Đưa bi xuống lỗ.
Điều bi cái.
Pattern.
Safety.

Carom tập trung vào

Va chạm giữa các bi.
Độ dày.
Lực.
Ép.
Góc băng.
Diamond.
Điều thế.

Hai nhóm đều yêu cầu kỹ thuật cao nhưng tư duy chơi khá khác nhau.

Bida phăng và 3 băng khác nhau thế nào?

Bida phăng

Không bắt buộc chạm băng.
Chỉ cần bi cái chạm đủ hai bi.

Bida 3 băng

Bi cái cần ít nhất ba lần chạm băng trước khi hoàn thành carom với bi thứ hai.

Do đó, 3 băng có yêu cầu hình học phức tạp hơn.

Trong khi đó, bida phăng có chiều sâu rất lớn về:

Gom bi.
Điều thế.
Tạo series.

8 Ball và 9 Ball khác nhau thế nào?

8 Ball

Chia nhóm sọc và trơn.
Người chơi phải hoàn thành nhóm của mình trước.
Bi số 8 là bi quyết định.

9 Ball

Không chia nhóm.
Phải chạm bi thấp nhất trước.
Bi số 9 quyết định rack.

8 Ball thiên về:

Pattern.
Quản lý nhóm bi.

9 Ball thiên về:

Thứ tự bi.
Điều bi.
Safety.
Combo.

9 Ball và 10 Ball khác nhau thế nào?

9 Ball sử dụng:

9 bi mục tiêu

10 Ball sử dụng:

10 bi mục tiêu

Cả hai đều yêu cầu bi cái chạm bi có số thấp nhất còn trên bàn trước.

Tuy nhiên, 10 Ball thường có luật call-shot chặt chẽ hơn.

Do đó, 10 Ball giảm bớt lợi thế từ những cú bi vào lỗ ngoài dự kiến.

Người mới nên chơi loại bida nào?

Điều này phụ thuộc vào sở thích.

Nếu thích:

Đưa bi vào lỗ.
Chạy bàn.
Pattern.

có thể bắt đầu với Pool.

Nếu thích:

Góc.
Xoáy.
Điều bi.
Đường băng.

có thể thử Carom.

Nếu chơi Pool:

8 Ball khá dễ hiểu về mục tiêu.
9 Ball rất tốt để học điều bi theo thứ tự.

Nếu chơi Carom:

Phăng là nền tảng tốt.
Sau đó có thể chuyển sang 1 băng và 3 băng.

Muốn học bida 3 băng nên bắt đầu từ đâu?

Không nên bắt đầu ngay với các đường khó.

Một lộ trình hợp lý là:

Stroke.
Độ dày.
Lực.
Trô.
Kéo.
Ép phê.
Một băng.
Hai băng.
Ba băng.
Diamond.
System 50.
Kiss.
Shot Selection.

Khi nền tảng đủ tốt, việc học 3 băng sẽ nhanh và ổn định hơn.

Muốn học Pool nên bắt đầu từ đâu?

Có thể luyện theo trình tự:

Tư thế.
Cầu tay.
Stroke.
Đánh thẳng.
Ghost Ball.
Góc cắt.
Stop Shot.
Follow.
Draw.
Position Play.
Safety.

Sau đó mới lựa chọn thể thức chính:

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.

Không nên chỉ chơi trận mà bỏ qua những bài tập kỹ thuật.

Loại bida nào khó nhất?

Không có câu trả lời tuyệt đối.

Mỗi thể thức có độ khó riêng.

Bida 3 băng

Khó về:

Góc.
Băng.
Xoáy.
Khả năng tính đường.

Snooker

Khó về:

Khoảng cách.
Độ chính xác.
Chiến thuật.

Straight Pool

Khó về:

Pattern.
Khả năng tạo series dài.

One Pocket

Khó về:

Chiến thuật.
Safety.

10 Ball

Đòi hỏi:

Pocketing.
Điều bi rất ổn định.

Do đó, “khó nhất” phụ thuộc vào kỹ năng đang được xét.

Loại bida nào phổ biến nhất tại Việt Nam?

Tại Việt Nam có thể dễ dàng bắt gặp hai hệ lớn:

Pool.
Carom.

Trong Pool:

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.
15 bi.

đều có cộng đồng người chơi.

Trong Carom:

Bida phăng.
Bida 3 băng.

là những thể thức rất quen thuộc.

Ở nhóm thi đấu quốc tế, Pool có nhiều nội dung khác nhau như:

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.
14.1.

Trong khi Carom có các nội dung như:

Libre.
1 băng.
3 băng.

Các loại bida rút gọn dễ nhớ

Có thể ghi nhớ theo ba nhóm.

Carom

Phăng.
1 băng.
3 băng.
Artistic Billiards.

Pool

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.
15 Ball Rotation.
Straight Pool.
One Pocket.
Bank Pool.
Chinese 8 Ball.

Snooker và các môn liên quan

Snooker.
English Billiards.
Blackball.
Các biến thể khác.

Câu hỏi thường gặp về các loại bida

Bida có bao nhiêu loại?

Có rất nhiều thể thức.

Có thể chia đơn giản thành các nhóm lớn như:

Carom.
Pool.
Snooker.
Một số dạng billiards khác.

Bida phăng thuộc loại nào?

Bida phăng thuộc nhóm:

Carom

Bida 3 băng thuộc loại nào?

Thuộc nhóm:

Carom

và được chơi trên bàn không có lỗ.

8 Ball là bida gì?

Đây là một thể thức Pool sử dụng:

15 bi mục tiêu.
Chia thành nhóm sọc và trơn.
Cùng bi số 8.

9 Ball là bida gì?

Là Pool sử dụng bi từ 1 đến 9.

Bi cái phải chạm bi có số thấp nhất còn trên bàn trước.

10 Ball khác 9 Ball thế nào?

10 Ball sử dụng:

10 bi

và thường áp dụng luật gọi cú chặt chẽ hơn.

Bida 15 bi là gì?

Thường được hiểu là:

15-Ball Rotation

Trong đó:

Bi cái phải chạm bi thấp nhất trước.
Mỗi bi có số điểm tương ứng với số trên bi.

Snooker có phải Pool không?

Không.

Snooker là một môn cue sport riêng, dù cũng được chơi trên bàn có lỗ.

Loại bida nào phù hợp với người mới?

Pool 8 Ball hoặc bida phăng đều khá dễ hiểu về luật cơ bản.

Sau đó, người chơi có thể chuyển sang những thể thức phức tạp hơn.

Bida nào cần tính nút số?

Diamond System đặc biệt phổ biến trong Carom, nhất là bida 3 băng.

Tuy nhiên, diamond cũng có thể được sử dụng trong nhiều cú:

Bank.
Kick.

của Pool.

Kết luận

Bida không phải là một trò chơi duy nhất mà là cả một nhóm lớn các môn cue sport với luật và kỹ thuật rất khác nhau.

Có thể chia các thể thức phổ biến thành ba nhóm lớn:

Carom.
Pool.
Snooker.

Trong Carom, người chơi Việt Nam thường quen thuộc nhất với:

Bida phăng.
Bida 1 băng.
Bida 3 băng.

Bida phăng tập trung nhiều vào:

Gom bi.
Điều thế.
Series.

Trong khi bida 3 băng đòi hỏi:

Góc.
Ép.
Lực.
Diamond.
Khả năng tính đường nhiều băng.

Trong Pool, các thể thức phổ biến gồm:

8 Ball.
9 Ball.
10 Ball.
15 Ball Rotation.

Mỗi loại có chiến thuật khác nhau.

8 Ball tập trung vào nhóm bi và bi số 8.

9 Ball yêu cầu chạm bi thấp nhất và lấy bi số 9 làm mục tiêu quyết định.

10 Ball có luật gọi cú chặt chẽ hơn.

15 Ball Rotation lại tính điểm theo số trên từng bi.

Snooker tạo ra một hệ thống hoàn toàn khác với:

Bàn lớn.
Lỗ nhỏ.
Cách tính điểm giữa bi đỏ và các bi màu.

Đối với người mới, không cần học tất cả các loại bida cùng lúc.

Tốt nhất nên chọn một nhóm chính.

Nếu thích pocketing và chạy bàn:

Có thể bắt đầu với Pool.

Nếu thích góc, xoáy và điều khiển đường bi:

Carom là lựa chọn phù hợp.

Nếu thích những cú đánh xa, chiến thuật phòng thủ sâu và hệ thống tính điểm phức tạp:

Có thể tìm hiểu Snooker.

Dù chọn thể thức nào, các kỹ năng nền tảng như:

Tư thế.
Cầu tay.
Stroke.
Điều lực.
Điểm chạm.
Khả năng đọc bàn.

vẫn đóng vai trò rất quan trọng.

Khi đã hiểu rõ các nhóm bida và sự khác biệt giữa từng thể thức, người chơi sẽ dễ dàng lựa chọn con đường luyện tập phù hợp hơn thay vì chỉ chơi theo thói quen hoặc theo loại bàn đang có tại câu lạc bộ.

Xem thêm: https://bidathinhkent.com/products